Het vakantiegeld moet per direct worden afgeschaft
Meer dan 14.000 mensen volgen De Undercover Econoom. Jij ook?
Je kan de klok er ieder jaar weer op gelijk zetten. Juni breekt bijna aan, de zon begint te schijnen, het schooljaar is bijna ten einde, en werkend Nederland ontvangt een flinke som vakantiegeld boven op het al zuurverdiende loon.
Ook dit jaar zal er naar verwachting weer zo’n 25-30 miljard euro aan vakantiegeld overgemaakt worden. In een tijd waarin zelfredzaamheid en bestaanszekerheid zo hoog op de agenda staan is het onbegrijpelijk dat we hier niet meer aandacht aan besteden.
Er is namelijk één ding dat wij ons niet realiseren.
Want terwijl het ieder jaar wordt gebracht als een lekker extraatje om de zomer door te komen, is vakantiegeld in werkelijkheid een gedateerde, schulden-opdrijvende en paternalistische regeling die zo snel mogelijk moet worden afgeschaft.
Om dat te begrijpen moeten we even kort de geschiedenis van het vakantiegeld induiken.
In 1968 werd het recht op vakantiegeld voor het eerst officieel in de wet opgenomen. De meeste mensen zagen dit als een bron van liefdadigheid vanuit bedrijven, maar in feite werd er gewoon een weldoordachte investering gedaan.
Werkgevers zagen namelijk dat wanneer werknemers op vakantie waren geweest en uitgerust terugkeerden, de productiviteit steeg en ze veel beter presteerden. Het probleem was alleen dat de meeste mensen zich in die tijd helemaal geen vakantie konden veroorloven, en zo werd de vakantietoeslag bedacht.
Er was alleen een grote angst die er heerste bij bedrijven. Werkgevers waren bang dat de werknemers deze toeslag niet aan een vakantie, maar iets anders zouden spenderen.
Diezelfde werkgevers zouden toen met een briljante oplossing komen.
Wat als werknemers vlak voor de zomer nou in één keer het gehele bedrag kregen bijgeschreven?
Dit zou de kans dat ze het aan vakantie zouden uitgeven maximaliseren. En zo werd de uitkering van het vakantiegeld vlak voor de zomer officieel in de wet vastgelegd.
Waar de overheid zich dus bijna 60 jaar geleden voor het karretje van het bedrijfsleven heeft laten spannen, is dit een fout die we nog altijd blijven maken. Niemand heeft het erover, maar het is nodig om dit te corrigeren. De reden is heel simpel.
De overheid is er om onze samenleving zo goed mogelijk te organiseren en mensen te helpen aan een beter leven, alleen met het vakantiegeld wordt het tegendeel gerealiseerd.
Dat heeft twee redenen.
Ten eerste zorgt het vakantiegeld ervoor dat mensen zich onnodig diep in de schulden steken. Onderzoek van Nibud wees uit dat een steeds grotere groep Nederlanders moeite heeft om rond te komen, en het vakantiegeld uitsluitend gebruikt om hun achterlopende rekeningen in te halen. Rekeningen die, wanneer ze dat vakantiegeld iedere maand gewoon als extra salaris uitgekeerd hadden gekregen, veel makkelijker hadden kunnen worden betaald.
Ten tweede wijzen talloze studies uit dat mensen betere keuzes maken, de financiën beter op orde hebben en simpelweg gelukkiger zijn wanneer ze gedurende het gehele jaar meer verdienen, dan wanneer ze in één keer een groot bedrag ontvangen. Hiermee kunnen we dus maar één ding concluderen. Het is de verantwoordelijkheid van de regering om schulden en impulsaankopen een halt toe te roepen, maar door het vakantiegeld verplicht te stellen wordt dit door diezelfde regering juist gevoed.
Met dit als probleem is de oplossing gelukkig relatief simpel.
Dat is namelijk om het vakantiegeld per direct af te schaffen, zodat het maandsalaris gewoon met 8 procent kan worden verhoogd.
In tegenstelling tot het vakantiegeld, heeft deze algehele verhoging van het salaris wél talloze voordelen.
Dit zorgt er namelijk voor dat mensen minder schulden zullen hebben, minder impulsaankopen doen, betere keuzes maken en een gelukkiger leven leiden. Gek genoeg zullen werkgevers hier tegenwoordig ook om staan te springen: dit betekent voor hen namelijk minder gedoe met salarissen en minder administratieve last.
Er is wat lef nodig van het huidige kabinet om dit te implementeren, maar het zal de bestaanszekerheid in onze samenleving substantieel verbeteren. Tegelijkertijd zal dit ook nog eens zorgen voor een hoognodige versterking van onze burgerlijke, en vooral liberale, normen en waarden.
De impliciete boodschap van het vakantiegeld is immers buitengewoon badinerend.
Het stelt namelijk dat jij als werknemer niet in staat bent om iedere maand wat geld opzij te zetten, en dat de alwetende werkgever dat dus maar het beste voor jou kan doen.





Het argument dat mensen zelf hun geld apart kunnen zetten en dat een werkgever dat niet hoeft te doen en dat daardoor het vakantiegeld kan worden afgeschaft gaat m.i. niet helemaal op. Dat de meeste mensen kunnen sparen gaat wel vaak van het niet betalen van vaste lasten immers vakantie is voor de meeste een basisbehoefte. De meeste vakantie worden door in begin van het jaar geboekt omdat het goedkoop is (organisatie kunnen plannen terwijl het in de vorige week juist last minute veel goedkoper was..) en betaling is pas een periode later.
Toch zijn er ook mensen die deze discipline van maandelijks geld opzij hebben niet hebben. Denk aan de opkomst sinds deze eeuw van het budgetteren. Verder maakt het bedrijfsleven daar ook misbruik van het niet kunnen sparen maar onnodig uitgeven zoals afterpay Klara en dan is het ook nog triest dat het vakantiegeld daarvoor gebruikt wordt incl de schuldeisers die er soms ook nog beslag opleggen.
Ik ben het in grote lijnen eens met je dat het vakantiegeld een achterhaalt concept is dat beter standaard maandelijks uitbetaald kan worden (los van het feit dat dit al gewoon kan). Ik ben wel benieuwd naar de onderbouwing van deze claim: "Dit zorgt er namelijk voor dat mensen minder schulden zullen hebben, minder impulsaankopen doen, betere keuzes maken en een gelukkiger leven leiden."
Ik merk nu als werkgever juist het tegenovergestelde; mensen hebben maandelijks meer te besteden en geven dat gewoon uit, alleen hebben ze in mei niet een potje 'gevonden geld' wat een prettige aanvulling is op een leeggeraakte schatkist.